ΓΑΣΤΡΙΤΙΔΑ

Ο όρος «γαστρίτιδα» χρησιμοποιείται συχνά στην καθημερινότητα για κάθε ενόχληση στο στομάχι. Ιατρικά όμως σημαίνει κάτι συγκεκριμένο: φλεγμονή του βλεννογόνου του στομάχου, που επιβεβαιώνεται με γαστροσκόπηση και (ενδεχομένως) βιοψίες.
Αυτό έχει σημασία για δύο λόγους : Πολλοί άνθρωποι με γαστρίτιδα δεν έχουν κανένα σύμπτωμα, ενώ πολλοί άνθρωποι με ενοχλήσεις στο στομάχι δεν έχουν γαστρίτιδα, αλλά λειτουργική δυσπεψία (ή «νεύρωση στομάχου» στην καθομιλουμένη).
Διακρίνεται σε οξεία και χρόνια γαστρίτιδα. Εκτιμάται ότι υπάρχει στο 30–50% του παγκόσμιου πληθυσμού και το ποσοστό αυξάνεται με την ηλικία.
Αιτίες
- Το Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (H.Pylori) αποτελεί την συχνότερη αιτία χρόνιας γαστρίτιδας παγκοσμίως.
- Διάφορα φάρμακα (ασπιρίνη, αντιφλεγμονώδη π.χ. Nurofen, Voltaren και άλλα παρόμοια).
- Το αλκοόλ σε μεγάλες ποσότητες
- Η παλιδρόμηση χολής από το δωδεκαδάκτυλο προκαλεί αλκαλική γαστρίτιδα. Συνήθως συμβαίνει μετά από χολοκυστεκτομή ή χειρουργεία στομάχου.
- Η αυτοάνοση γαστρίτιδα όπου ο οργανισμός παράγει αντισώματα έναντι του βλεννογόνου του στομάχου. Συνήθως συνδέεται με άλλα αυτοάνοσα
νοσήματα όπως η θυρεοειδίτιδα Hashimoto και μπορεί να προκαλέσει έλλειψη βιταμίνης B12 και σιδήρου.
Συμπτώματα
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχουν συμπτώματα.
Όταν υπάρχουν συμπτώματα, το συχνότερο είναι η επιγαστραλγία (ο πόνος στο άνω μέσο τμήμα της κοιλιάς), που μπορεί να αντανακλά έως την πλάτη. Συχνά συνοδεύεται από ναυτία, εμέτους, ερυγές, φούσκωμα, πρώιμο κορεσμό, ανορεξία και καύσο.
Επιπλοκές
- Πεπτικό έλκος
- Αιμορραγία πεπτικού (γαστρορραγία), ως επιπλοκή του έλκους ή ως παρενέργεια των φαρμάκων που αναφέραμε (αντιφλεγμονωδών - ασπιρίνης)
- Ιστολογικές αλλοιώσεις όπως η ατροφική γαστρίτιδα και η εντερική μεταπλασία ενέχουν κάποιον μικρό κίνδυνο για εμφάνιση καρκίνου του στομάχου. Όταν οι αλλοιώσεις είναι εκτεταμένες συνιστάται η τακτική ενδοσκοπική παρακολούθηση.
- Σε ατροφική γαστρίτιδα μπορεί να προκληθεί μεγαλοβλαστική αναιμία από την έλλειψη βιταμίνης B12 ή σιδηροπενική αναιμία από την δυσαπορρόφηση σιδήρου.
Διαγνωστικές εξετάσεις
- Ο τύπος και η έκταση της γαστρίτιδας διαπιστώνονται με γαστροσκόπηση και λήψη βιοψιών.
- Το ελικοβακτηρίδιο μπορεί να ανιχνευθεί στις βιοψίες, με την δοκιμασία αναπνοής (urea breath test) ή τον εντοπισμό του αντιγόνου του στα κόπρανα.
- Αιματολογικές εξετάσεις : γενική αίματος, σίδηρος, φερριτίνη, βιταμίνη Β12 όπου χρειάζεται.
Αντιμετώπιση
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία:
- Εκρίζωση του H. pylori με συνδυασμό αντιβιοτικών, και επιβεβαίωση μετά 3-6 μήνες ότι το μικρόβιο εκριζώθηκε.
- Διακοπή ή αντικατάσταση των αντιφλεγμονωδών, όπου είναι δυνατό.
- Χορήγηση αντιεκκριτικών φαρμάκων (π.χ. Nexium, Pariet, Losec και άλλων παρόμοιων) για υποχώρηση των συμπτωμάτων.
- Συμπληρώματα B12 ή σιδήρου στην αυτοάνοση γαστρίτιδα, αν χρειάζετια.