ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΑ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

Τι είναι
Τα εκκολπώματα είναι μικρές προβολές του εσωτερικού τοιχώματος του παχέος εντέρου προς τα έξω και μοιάζουν με μικρά σακουλάκια. Σχηματίζονται σε σημεία όπου το μυϊκό τοίχωμα είναι πιο αδύναμο, εκεί όπου το διαπερνούν αγγεία. Στις δυτικές χώρες εντοπίζονται κυρίως στο σιγμοειδές, δηλαδή στο τμήμα του παχέος εντέρου από τα 15 ως τα 40 εκατοστά. Στην κολονοσκόπηση φαίνονται σαν μικρά στόμια στο τοίχωμα και όταν είναι πολλά σε αριθμό, το κάνουν να μοιάζει με γραβιέρα.
Η απλή παρουσία εκκολπωμάτων ονομάζεται εκκολπωμάτωση. Όταν προκαλούν συμπτώματα ή επιπλοκές, μιλάμε για εκκολπωματική νόσο. Η φλεγμονή τους λέγεται εκκολπωματίτιδα.
Συχνότητα
Είναι από τα πιο συχνά ευρήματα στην κολονοσκόπηση, και η συχνότητά τους αυξάνεται με την ηλικία:
• κάτω από 10% στα άτομα κάτω των 40 ετών
• περίπου 1 στους 3 στην ηλικία των 60 ετών
• πάνω από τους μισούς μετά τα 80
Στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται η δίαιτα φτωχή σε φυτικές ίνες, η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, το κάπνισμα και η συχνή χρήση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.
Συμπτωματολογία
Περίπου 8 στους 10 ανθρώπους με εκκολπώματα δεν θα έχουν ποτέ κανένα σύμπτωμα. Συνήθως τα εκκολπώματα ανακαλύπτονται τυχαία, σε κολονοσκόπηση ή αξονική τομογραφία.
Κάποιοι ασθενείς έχουν ήπια, επαναλαμβανόμενα ενοχλήματα χωρίς φλεγμονή:
• πόνο ή βάρος στην κάτω αριστερή κοιλιά
• φούσκωμα
• αλλαγές στις κενώσεις (δυσκοιλιότητα ή διάρροια)
Τα συμπτώματα αυτά μοιάζουν με εκείνα του ευερέθιστου εντέρου.
Επιπλοκές
Εκκολπωματίτιδα
Είναι η συχνότερη επιπλοκή, αλλά εμφανίζεται μόνο σε περίπου 4–5% των ατόμων με εκκολπώματα σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Πρόκειται για φλεγμονή κάποιου εκκολπώματος και εκδηλώνεται με:
• επίμονο πόνο στην κάτω κοιλιά
• πυρετό (κάποιες φορές)
• αλλαγή στις κενώσεις
Οι περισσότερες περιπτώσεις είναι ήπιες και αντιμετωπίζονται στο σπίτι, με δίαιτα και απλά αντιβιοτικά από το στόμα όταν υπάρχει πυρετός. Οι σοβαρότερες μορφές μπορεί να απαιτήσουν νοσηλεία, διακοπή της σίτισης, ενδοφλέβια χορήγηση υγρών και αντιβιοτικών.
Αιμορραγία
Συμβαίνει σε περίπου 3–5% των ατόμων με εκκολπώματα. Χαρακτηριστικά είναι ανώδυνη και εκδηλώνεται με βυσσινόχροες κενώσεις. Προέρχεται από ρήξη αγγείου μέσα σε εκκόλπωμα. Στις περισσότερες περιπτώσεις σταματά μόνη της, χρειάζεται όμως πάντα άμεση ιατρική εκτίμηση.
Επιπλεγμένη εκκολπωματίτιδα
Σε μικρό ποσοστό η φλεγμονή των εκκολπωμάτων μπορεί να οδηγήσει σε:
• απόστημα (συλλογή πύου δίπλα στο έντερο)
• διάτρηση και περιτονίτιδα, που είναι επείγουσα κατάσταση και κατά κανόνα χρειάζεται χειρουργική παρέμβαση.
• συρίγγιο, δηλαδή επικοινωνία του εντέρου με γειτονικό όργανο, συνήθως την ουροδόχο κύστη. Εκδηλώνεται με αέρα ή κόπρανα στα ούρα και επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις.
• στένωση του εντέρου με δυσκολία στις κενώσεις ή απόφραξη (ειλεό).
Διάγνωση και πρόληψη
Η κολονοσκόπηση δείχνει την έκταση των εκκολπωμάτων και αποκλείει άλλες παθήσεις, κυρίως τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Μετά από επεισόδιο εκκολπωματίτιδας συνιστάται συνήθως να γίνει κολονοσκόπηση 2-3 μήνες μετά την υποχώρηση της φλεγμονής, εφόσον δεν έχει γίνει πρόσφατα. Η εκκολπωματίτιδα στην οξεία φάση διαγιγνώσκεται με αξονική τομογραφία.
Για την πρόληψη συμπτωμάτων και επιπλοκών βοηθούν:
• δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες (λαχανικά, φρούτα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης)
• επαρκή υγρά
• τακτική σωματική άσκηση και φυσιολογικό βάρος
• διακοπή του καπνίσματος
• αποφυγή των αντιφλεγμονωδών χωρίς ιατρική σύσταση
Όσον αφορά τους σπόρους και τους ξηρούς καρπούς, μολονότι αρκετές μελέτες έδειξαν ότι δεν αυξάνουν τον κίνδυνο εκκολπωματίτιδας ή αιμορραγίας, καλό είναι η κατανάλωση να γίνεται με μέτρο.